Ακτή Μιαούλη, Πειραιάς · Άλιμος, Αθήνα
عربيTR

Whistleblowing

Σύστημα εσωτερικών αναφορών (whistleblowing) που πληροί τις απαιτήσεις του νόμου και εμπνέει εμπιστοσύνη στους εργαζομένους.

Ο ν. 4990/2022 υποχρεώνει τις ιδιωτικές επιχειρήσεις με 50 ή περισσότερους εργαζομένους να διαθέτουν δίαυλο εσωτερικής αναφοράς παραβάσεων και να ορίζουν υπεύθυνο για την παραλαβή και την παρακολούθηση των αναφορών.

Οργανώνουμε τον δίαυλο, συντάσσουμε την πολιτική, εκπαιδεύουμε όσους τον χειρίζονται και στεκόμαστε δίπλα στην εταιρεία όταν φθάσει μια δύσκολη αναφορά.

Σε ποιους απευθύνεται

Σε εταιρείες που οφείλουν να έχουν σύστημα εσωτερικών αναφορών και θέλουν να λειτουργεί αποτελεσματικά.

Η υποχρέωση αφορά τους φορείς του ιδιωτικού τομέα με 50 ή περισσότερους εργαζομένους. Ορισμένοι φορείς, μεταξύ των οποίων όσοι δραστηριοποιούνται στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, προϊόντα και αγορές, στις μεταφορές και στο περιβάλλον, υποχρεούνται ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων. Και μικρότερες εταιρείες μπορούν να υιοθετήσουν τις ίδιες ρυθμίσεις, ώστε οι εργαζόμενοι να διαθέτουν αξιόπιστο τρόπο εσωτερικής αναφοράς και η εταιρεία να διερευνά εγκαίρως ενδεχόμενες παραβάσεις.

Για να οργανώσουμε ή να επανεξετάσουμε το σύστημα εσωτερικών αναφορών σας: business@latsoudislaw.com.

Επικοινωνία με τη Δικηγορική Εταιρεία →

Τι αναλαμβάνουμε

Αναλαμβάνουμε τον σχεδιασμό του διαύλου και στηρίζουμε την καθημερινή του λειτουργία:

  1. 01

    Έλεγχο αν ισχύει η υποχρέωση για την εταιρεία σας, και την πολιτική και διαδικασία εσωτερικών αναφορών

  2. 02

    Επιλογή του τρόπου υποβολής (γραπτώς, τηλεφωνικά, με προσωπική συνάντηση) και, όπου χρειάζεται, ασφαλούς πλατφόρμας

  3. 03

    Συμβουλή για τον ορισμό και την εκπαίδευση του Υ.Π.Π.Α. Η L+A δεν αναλαμβάνει η ίδια καθήκοντα Υ.Π.Π.Α. εταιρείας.

  4. 04

    Ρυθμίσεις προστασίας δεδομένων για τις αναφορές και τις έρευνες

  5. 05

    Υποστήριξη στον χειρισμό και τη διερεύνηση συγκεκριμένων αναφορών

01

Τι προβλέπει ο νόμος

Η εταιρεία ορίζει Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.), ο οποίος μπορεί να είναι εργαζόμενός της ή τρίτο πρόσωπο, ενώ οι επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζομένους μπορούν να κάνουν χρήση κοινού Υ.Π.Π.Α. Η παραλαβή της αναφοράς βεβαιώνεται εντός επτά εργάσιμων ημερών και ο αναφέρων ενημερώνεται για τη συνέχεια σε εύλογο χρόνο, που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

Για τις επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζομένους η προθεσμία συμμόρφωσης έληξε στις 17 Δεκεμβρίου 2023 και για τις μεγαλύτερες ακόμη νωρίτερα, οπότε η υποχρέωση ισχύει ήδη στο σύνολό της. Εντός δύο μηνών από τη συμμόρφωση η εταιρεία ενημερώνει την Επιθεώρηση Εργασίας ή τον αρμόδιο εποπτικό φορέα. Ο νόμος δεν υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να δέχονται ανώνυμες αναφορές, προστατεύει όμως όσους ανέφεραν ανωνύμως και ταυτοποιήθηκαν στη συνέχεια. Επειδή η αναφορά μπορεί να γίνει και εξωτερικά, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, έχει σημασία ο εσωτερικός δίαυλος να εμπνέει εμπιστοσύνη.

02

Χειρισμός αναφοράς: τι γίνεται μετά την παραλαβή

Μόλις φθάσει μια αναφορά, ο Υ.Π.Π.Α. βεβαιώνει την παραλαβή της στον αναφέροντα εντός επτά εργάσιμων ημερών. Στη συνέχεια μεριμνά ώστε να επιληφθούν της αναφοράς τα αρμόδια όργανα της εταιρείας ή, κατά περίπτωση, οι αρμόδιες αρχές, παρακολουθεί την πορεία της, διατηρεί επικοινωνία με τον αναφέροντα και, όπου χρειάζεται, του ζητά συμπληρωματικές πληροφορίες. Ο αναφέρων ενημερώνεται για τις ενέργειες που αναλαμβάνονται σε εύλογο χρόνο, που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες από τη βεβαίωση παραλαβής ή, αν δεν εστάλη βεβαίωση, τους τρεις μήνες από τη συμπλήρωση επτά εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αναφοράς. Αναφορά ακατάληπτη ή καταχρηστική, ή που δεν περιέχει περιστατικά που στοιχειοθετούν παραβίαση του ενωσιακού δικαίου που καλύπτει ο νόμος ή σοβαρές ενδείξεις για τέτοια παραβίαση, μπορεί να αρχειοθετηθεί. Η απόφαση κοινοποιείται στον αναφέροντα, ο οποίος, αν κρίνει ότι η αναφορά του δεν αντιμετωπίστηκε αποτελεσματικά, μπορεί να την υποβάλει εκ νέου στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Ο Υ.Π.Π.Α. αναφέρεται απευθείας στο ανώτατο διοικητικό όργανο της εταιρείας. Ασκεί τα καθήκοντά του με ακεραιότητα, αντικειμενικότητα και αμεροληψία, τηρεί εχεμύθεια για όσα πληροφορείται λόγω της θέσης του και δηλώνει κώλυμα σε υπόθεση στην οποία υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Αν ασκεί και άλλα καθήκοντα, αυτά δεν πρέπει να θίγουν την ανεξαρτησία του. Αναρτά επίσης σε εμφανές σημείο πληροφορίες για τον τρόπο υποβολής εσωτερικής αναφοράς και παρέχει σαφείς και εύκολα προσβάσιμες πληροφορίες για την υποβολή αναφοράς στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Στοιχεία από τα οποία μπορεί να προκύψει, άμεσα ή έμμεσα, η ταυτότητα του αναφέροντος γνωστοποιούνται μόνο στα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα που παραλαμβάνουν ή παρακολουθούν τις αναφορές, εκτός αν ο ίδιος συναινέσει. Την ίδια προστασία απολαμβάνουν και τα τρίτα πρόσωπα που κατονομάζονται στην αναφορά, και η εταιρεία λαμβάνει κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, όπως η ψευδωνυμοποίηση. Χωρίς συναίνεση, η ταυτότητα αποκαλύπτεται μόνο όταν το επιβάλλει το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο, στο πλαίσιο ερευνών των αρμόδιων αρχών ή δικαστικών διαδικασιών, και εφόσον είναι αναγκαίο για τους σκοπούς του νόμου ή για τα δικαιώματα υπεράσπισης του αναφερομένου. Προηγείται έγγραφη ενημέρωση του αναφέροντος για τους λόγους, εκτός αν αυτή θα υπονόμευε την έρευνα ή τη δικαστική διαδικασία. Η παραβίαση της εμπιστευτικότητας, η παρεμπόδιση της υποβολής αναφοράς και τα αντίποινα σε βάρος του αναφέροντος είναι ποινικά αδικήματα για όσους τα διαπράττουν, όπως και η εν γνώσει υποβολή ψευδούς αναφοράς.

Η εταιρεία τηρεί αρχείο για κάθε αναφορά, με τους ίδιους κανόνες εμπιστευτικότητας. Η τηλεφωνική αναφορά καταγράφεται μόνο με τη συγκατάθεση του αναφέροντος. Αν δεν υπάρχει καταγραφή, μπορούν να τηρηθούν επακριβή πρακτικά, ενώ η προσωπική συνάντηση τεκμηριώνεται, με τη συναίνεση του αναφέροντος, είτε με καταγραφή είτε με ακριβή πρακτικά. Σε κάθε περίπτωση ο αναφέρων μπορεί να ελέγξει, να διορθώσει και να υπογράψει τα πρακτικά. Η εταιρεία είναι υπεύθυνος επεξεργασίας: συλλέγει μόνο τα δεδομένα που είναι αναγκαία για τον χειρισμό της συγκεκριμένης αναφοράς και διαγράφει αμελλητί όσα προδήλως δεν σχετίζονται ή είναι υπερβολικά και συλλέχθηκαν τυχαία. Για όσο διάστημα απαιτείται για την προστασία της διερεύνησης και του αναφέροντος, μπορεί να μην ενημερώνει για την επεξεργασία τον αναφερόμενο και τα τρίτα πρόσωπα που κατονομάζονται στην αναφορά.

Ο ν. 4990/2022 δεν ορίζει αν οι επιχειρήσεις οφείλουν να δέχονται και να διερευνούν ανώνυμες αναφορές. Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 αφήνει την επιλογή στα κράτη μέλη, με την επιφύλαξη ειδικών ενωσιακών κανόνων που ήδη προβλέπουν ανώνυμη αναφορά, και ο ν. 4990/2022 δεν καθιερώνει τέτοια υποχρέωση. Ο νόμος προστατεύει, πάντως, όποιον ανέφερε ανωνύμως και, αφού ταυτοποιήθηκε, υπέστη αντίποινα. Η εταιρεία που δέχεται ανώνυμες αναφορές καλό είναι να το δηλώνει στην πολιτική της και να χρησιμοποιεί δίαυλο, όπως μια ασφαλή πλατφόρμα, που επιτρέπει τη βεβαίωση παραλαβής, τις διευκρινιστικές ερωτήσεις και την ενημέρωση του αναφέροντος χωρίς να αποκαλύπτεται ποιος είναι.

Ο σωστός και έγκαιρος χειρισμός έχει σημασία, γιατί ο αναφέρων έχει και δρόμους εκτός εταιρείας:

  • Μπορεί να απευθυνθεί απευθείας στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, που είναι ο εξωτερικός δίαυλος αναφοράς, χωρίς να χρησιμοποιήσει πρώτα τον εσωτερικό δίαυλο. Ο νόμος το προβλέπει ρητά όταν ο αναφέρων εύλογα θεωρεί ότι η αναφορά του δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά εντός της εταιρείας ή ότι υπάρχει κίνδυνος αντιποίνων.
  • Μπορεί να υποβάλει εκ νέου στην Αρχή αναφορά που η εταιρεία αρχειοθέτησε, αν κρίνει ότι δεν αντιμετωπίστηκε αποτελεσματικά.
  • Η Αρχή επιβεβαιώνει την παραλαβή εντός επτά εργάσιμων ημερών και ενημερώνει τον αναφέροντα εντός τριών μηνών ή, σε ειδικώς αιτιολογημένες περιπτώσεις, εντός έξι μηνών.
  • Η δημόσια αποκάλυψη, για παράδειγμα στον Τύπο, προστατεύεται αν ο αναφέρων απευθύνθηκε πρώτα εσωτερικά και εξωτερικά, ή απευθείας στην Αρχή, και δεν ελήφθη κατάλληλο μέτρο εντός των παραπάνω προθεσμιών. Προστατεύεται επίσης αν είχε βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι η παραβίαση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον, ότι υπάρχει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή κίνδυνος μη αναστρέψιμης βλάβης, ή ότι η αναφορά στην Αρχή θα ενείχε κίνδυνο αντιποίνων ή ελάχιστες πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης της παραβίασης.
03

Προστασία και κυρώσεις

Απαγορεύεται κάθε μορφή αντιποίνων σε βάρος του αναφέροντος, και αν αυτός υποστεί βλάβη τεκμαίρεται ότι πρόκειται για αντίποινα, οπότε η εταιρεία φέρει το βάρος να αποδείξει το αντίθετο. Όποια επιχείρηση δεν οργανώσει δίαυλο αντιμετωπίζει πρόστιμο από την Επιθεώρηση Εργασίας ή τον αρμόδιο εποπτικό φορέα, ενώ ο νόμος προβλέπει διοικητικό πρόστιμο από 10.000 έως 500.000 ευρώ σε νομικό πρόσωπο, όταν παράβαση του νόμου τελέστηκε προς όφελος ή για λογαριασμό του.

Οι αναφορές περιέχουν προσωπικά δεδομένα, γι' αυτό ο χειρισμός τους υπάγεται στον GDPR. Φυλάσσονται για εύλογο και αναγκαίο διάστημα και πάντως έως την ολοκλήρωση κάθε έρευνας ή δικαστικής διαδικασίας που ξεκίνησε εξαιτίας τους.

FAQ

Συχνές ερωτήσεις

Ποιες εταιρείες υποχρεούνται να έχουν σύστημα εσωτερικών αναφορών;

Οι φορείς του ιδιωτικού τομέα με 50 ή περισσότερους εργαζομένους, σύμφωνα με τον ν. 4990/2022. Ορισμένοι φορείς στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τις μεταφορές και το περιβάλλον υποχρεούνται ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων.

Ποιος μπορεί να οριστεί Υ.Π.Π.Α.;

Εργαζόμενος της εταιρείας ή τρίτο πρόσωπο, όπως μια δικηγορική εταιρεία. Οι επιχειρήσεις με 50 έως 249 εργαζομένους μπορούν να χρησιμοποιούν κοινό Υ.Π.Π.Α. Η L+A συμβουλεύει για τον ορισμό και την εκπαίδευση του Υ.Π.Π.Α., αλλά δεν αναλαμβάνει η ίδια καθήκοντα Υ.Π.Π.Α. εταιρείας.

Πρέπει ο δίαυλος να δέχεται ανώνυμες αναφορές;

Ο ελληνικός νόμος δεν το επιβάλλει. Προστατεύει, πάντως, τον ανώνυμο αναφέροντα που ταυτοποιείται αργότερα. Η εταιρεία αποφασίζει αν θα τις δέχεται και η πολιτική της πρέπει να το λέει καθαρά.

Σε πόσο χρόνο πρέπει να απαντηθεί μια αναφορά;

Η παραλαβή βεβαιώνεται εντός επτά εργάσιμων ημερών και ο αναφέρων ενημερώνεται για τη συνέχεια σε εύλογο χρόνο, που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

Τι πρέπει να κάνει η εταιρεία τις πρώτες ημέρες μετά την παραλαβή μιας αναφοράς;

Ο Υ.Π.Π.Α. βεβαιώνει την παραλαβή στον αναφέροντα εντός επτά εργάσιμων ημερών, προστατεύει την ταυτότητά του και μεριμνά ώστε να επιληφθούν της αναφοράς τα αρμόδια όργανα της εταιρείας ή οι αρμόδιες αρχές. Αναφορά ακατάληπτη, καταχρηστική ή χωρίς σοβαρές ενδείξεις παραβίασης που καλύπτει ο νόμος μπορεί να αρχειοθετηθεί, με κοινοποίηση της απόφασης στον αναφέροντα.

Μπορεί η εταιρεία να αποκαλύψει στον αναφερόμενο ποιος υπέβαλε την αναφορά;

Όχι χωρίς τη συναίνεση του αναφέροντος. Η ταυτότητα αποκαλύπτεται μόνο όταν το επιβάλλει ο νόμος, στο πλαίσιο ερευνών των αρμόδιων αρχών ή δικαστικών διαδικασιών, και εφόσον είναι αναγκαίο, για παράδειγμα για την υπεράσπιση του αναφερομένου. Κατά κανόνα προηγείται έγγραφη ενημέρωση του αναφέροντος. Η παραβίαση της εμπιστευτικότητας είναι ποινικό αδίκημα.

Μπορεί ο εργαζόμενος να απευθυνθεί κατευθείαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας;

Ναι. Ο νόμος προστατεύει τον αναφέροντα είτε απευθυνθεί εσωτερικά είτε εξωτερικά και προβλέπει ρητά την απευθείας αναφορά στην Αρχή όταν ο εργαζόμενος εύλογα θεωρεί ότι η εταιρεία δεν μπορεί να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά ή φοβάται αντίποινα. Μπορεί επίσης να υποβάλει στην Αρχή αναφορά που η εταιρεία αρχειοθέτησε, αν κρίνει ότι δεν αντιμετωπίστηκε αποτελεσματικά.

Πρέπει η εταιρεία να ενημερώσει κάποια αρχή;

Ναι. Εντός δύο μηνών από τη συμμόρφωση ενημερώνει την Επιθεώρηση Εργασίας ή τον αρμόδιο εποπτικό φορέα.

Τι γίνεται αν η εταιρεία δεν οργανώσει δίαυλο;

Μπορεί να της επιβληθεί πρόστιμο από την Επιθεώρηση Εργασίας ή τον αρμόδιο εποπτικό φορέα. Χάνει επίσης τη δυνατότητα να διερευνήσει πρώτη τις αναφορές για ενδεχόμενες παραβάσεις, αφού οι εργαζόμενοι μπορούν να απευθυνθούν απευθείας στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Πώς εργαζόμαστε

  • Κάθε υπόθεση την αναλαμβάνει εταίρος, με συνεργάτη για την καθημερινή εργασία.
  • Στείλτε μας τα στοιχεία και όσα έγγραφα έχετε. Απαντάμε με email εντός μίας εργάσιμης ημέρας.
  • Εργαζόμαστε στα ελληνικά και στα αγγλικά· στα γερμανικά, αν ζητηθεί.
  • Για το σκέλος μιας υπόθεσης στο εξωτερικό συνεργαζόμαστε με ανταποκριτές δικηγορικές εταιρείες, καθεμία υπό τους δικούς της επαγγελματικούς κανόνες.

Επικοινωνία

Για να οργανώσουμε ή να επανεξετάσουμε το σύστημα εσωτερικών αναφορών σας: business@latsoudislaw.com.

Στείλτε μας την ερώτησή σας

Περιγράψτε μας την περίπτωσή σας. Δικηγόρος της Εταιρείας θα σας απαντήσει με email.

Το μήνυμά σας φτάνει μόνο στους δικηγόρους της Εταιρείας και χρησιμοποιείται μόνο για να σας απαντήσουμε. Μπορείτε να γράψετε στα ελληνικά ή στα αγγλικά.

Προσθέστε στοιχεία (προαιρετικά)

Συναφείς τομείς

Κατά της δωροδοκίας & της διαφθοράςΠρόγραμμα κατά της δωροδοκίας, προσαρμοσμένο στους κινδύνους που αντιμετωπίζει η επιχείρησή σας. Καταπολέμηση ξεπλύματος χρήματοςΞέπλυμα χρήματος: οι υποχρεώσεις των εταιρειών και των υπόχρεων προσώπων, οργανωμένες και τεκμηριωμένες για τον έλεγχο. Δικηγόρος επιχειρήσεωνΔικηγόροι επιχειρήσεων για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Εμπορικές συμβάσειςΕμπορικές συμβάσεις στην Ελλάδα: τι σημαίνει το ελληνικό δίκαιο για τη σύμβασή σας. Εταιρικό & εμπορικό δίκαιοΔικηγόροι εταιρικού και εμπορικού δικαίου Σύσταση εταιρείας στην Ελλάδα από επενδυτές του εξωτερικούΣύσταση ελληνικής εταιρείας από το εξωτερικό: η διαδικασία βήμα προς βήμα. Εταιρική διακυβέρνησηΔικηγόροι εταιρικού δικαίου για την εταιρεία, τη διοίκηση και τους μετόχους της. Έλεγχος αντισυμβαλλομένουΈλεγχος αντισυμβαλλομένου: με ποιον συναλλάσσεστε, πριν υπογράψετε. Προστασία δεδομένων (GDPR)GDPR για επιχειρήσεις: τι απαιτεί ο νόμος και τι αναλαμβάνουμε. Ενημέρωση: αποκλεισμένοι διευθυντέςΜητρώο Αποκλεισμένων Διευθυντών: τι πρέπει να ελέγχουν διοικήσεις και μέτοχοι. Επιχειρείν στην Ελλάδα από το εξωτερικόΝομική υποστήριξη για ξένες εταιρείες και επιχειρηματίες που εισέρχονται στην ελληνική αγορά. Συμμόρφωση με τον Κανονισμό ΤΝΣυμμόρφωση επιχειρήσεων στην Ελλάδα με τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Έλεγχος άμεσων ξένων επενδύσεωνΈλεγχος άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα: πότε η επένδυση χρειάζεται έγκριση πριν ολοκληρωθεί. Γενικές συνελεύσεις 2026Γενικές συνελεύσεις 2026: παράταση της προθεσμίας κατά 30 ημερολογιακές ημέρες. Εργατικό δίκαιο στην Ελλάδα για εργοδότες από το εξωτερικόΠρόσληψη προσωπικού στην Ελλάδα από αλλοδαπή εταιρεία: τα νομικά βήματα του εργοδότη. Δίκαιο μετανάστευσης και εργασίας για εργοδότεςΠρόσληψη εργαζομένων από το Μπαγκλαντές, την Αίγυπτο και άλλες τρίτες χώρες: η διαδικασία μετάκλησης για τον εργοδότη. Τεχνολογία & τεχνητή νοημοσύνηΣυμβάσεις τεχνολογίας που αντιστοιχούν στο πώς λειτουργεί πράγματι το σύστημα. Διεθνείς όμιλοι στην ΕλλάδαΝομική υποστήριξη για διεθνείς ομίλους άμυνας, ναυπηγικής και βιομηχανίας. Διαμεσολάβηση & διαιτησίαΔιαμεσολάβηση και διαιτησία στις διαφορές των επιχειρήσεων. Συμμόρφωση NIS2NIS2: το νομικό σκέλος της συμμόρφωσης στην κυβερνοασφάλεια. Εργατικό δίκαιο για εργοδότεςΜισθολογική διαφάνεια στην Ελλάδα: οι υποχρεώσεις του εργοδότη. ΑκίνηταΝομικός έλεγχος και αγορά ακινήτου στην Ελλάδα, για ιδιώτες, εταιρείες και επενδυτές. Είσπραξη απαιτήσεωνΕίσπραξη απαίτησης από εταιρεία ή ιδιώτη στην Ελλάδα. Πάγια αντιμισθία δικηγόρουΠάγια αντιμισθία δικηγόρου για επιχειρήσεις: τι προβλέπει ο Κώδικας Δικηγόρων. Εξασφάλιση απαιτήσεωνΕξασφαλίσεις για απαιτήσεις κατά εταιρείας ή ιδιώτη στην Ελλάδα. Πώληση ή αγορά εταιρείαςΑλλάζει η ιδιοκτησία. Η αξία πρέπει να παραμείνει. Ναυτιλία & ναυτικό δίκαιοΝαυτικό δίκαιο στην Ελλάδα, από την Ακτή Μιαούλη στον Πειραιά.